Beter slapen met hulpmiddelen: wat zegt het onderzoek over neusstrips, mondtape, slaapmaskers en oordoppen?
Wie slecht slaapt, zoekt al snel naar een snelle oplossing. Neusstrips, mondtape, slaapmaskers en oordoppen worden volop aangeprezen. Maar wat is er eigenlijk bekend over de werking? In dit artikel lopen we ze langs: wat ze doen, wat onderzoek erover zegt en voor wie ze wel of niet geschikt zijn.
Eén ding vooraf: hulpmiddelen zijn een aanvulling, geen vervanging van de basis. Vaste slaaptijden, een koele, donkere slaapkamer, weinig alcohol en cafeïne in de avond en voldoende beweging blijven de grootste hefbomen. Een hulpmiddel kan daarbovenop één obstakel wegnemen dat jou wakker houdt.
Neusstrips: een vrijere neus
Wat ze doen. Een neusstrip is een plakstrip die de neusvleugels aan de buitenkant licht openhoudt. Daardoor wordt de doorgang in je neus iets groter en ademen door de neus makkelijker.
Wat zegt het onderzoek? Neusstrips kunnen de neusademhaling verbeteren, maar bewijs dat ze snurken of slaapproblemen oplossen ontbreekt grotendeels. Een systematische review van 17 studies (496 deelnemers) vond geen significant effect op snurken, slaapkwaliteit, zuurstofgehalte of neusweerstand ten opzichte van controles. De auteurs concluderen dat neusdilatoren niet als enige behandeling te adviseren zijn, maar mogelijk wel helpen als aanvulling bij milde klachten of een verstopte neus. Een afzonderlijke studie bij mensen met chronische nachtelijke neusverstopping vond wel een lagere neusweerstand en subjectief betere neusademhaling en slaap, zonder verandering in objectief snurken. De studies zijn klein en vaak niet geblindeerd, dus een placebo-effect is niet uit te sluiten. Bij slaapapneu zijn neusstrips geen behandeling; ook de eerdere meta-analyse uit 2016 vond daarvoor geen effect.
Voor wie? Voor mensen die ’s nachts last hebben van een snel verstopte neus en daar zelf baat bij hebben. Verwacht geen oplossing voor snurken. Heb je een structureel verstopte neus door bijvoorbeeld een afwijkend neustussenschot, poliepen of hooikoorts? Dan is overleg met de huisarts zinvoller dan alleen een strip. Wil je het proberen? Dan zijn de neusstrips van PurelyGoods een optie.
Mondtape: voorzichtig mee zijn
Wat het doet. Mondtape is een zacht, huidvriendelijk pleistertje op de lippen dat de mond ’s nachts licht gesloten houdt. Het idee: je ademt dan vanzelf door je neus. De neus filtert, verwarmt en bevochtigt de lucht, wat prettig kan zijn bij een droge mond of keel ’s ochtends.
Wat zegt het onderzoek? Hier is het belangrijk om nuchter te blijven. Het bewijs voor mondtape is beperkt. Een systematische review uit 2025, waarin tien studies werden samengevoegd, vond onvoldoende onderbouwing dat mondtape veilig en effectief is bij slaapgerelateerde ademhalingsproblemen. Een paar kleine studies zagen verbetering bij milde slaapapneu, maar meerdere studies wezen ook op risico’s, vooral bij mensen met een verstopte neus. Je mond is je reserve-luchtweg: sluit je die af en raakt je neus geblokkeerd, dan heb je geen terugvaloptie.
Voor wie, en wanneer niet? Mondtape is niet voor iedereen. Gebruik het niet:
- als je neus structureel verstopt zit, of bij een verkoudheid of hooikoorts;
- bij (vermoedelijke) slaapapneu of andere ademhalingsproblemen;
- na alcohol of slaapmiddelen;
- bij misselijkheid of kans op braken;
- bij angst voor een afgesloten mond of bij huidirritatie;
- bij kinderen.
Twijfel je? Overleg dan eerst met je huisarts. Wil je het toch proberen, begin dan overdag om te wennen en kies een zachte, huidvriendelijke variant, zoals de mondtape van PurelyGoods.
Slaapmaskers: donker is beter
Wat ze doen. Licht is een van de sterkste signalen voor je biologische klok. Ook weinig licht, bijvoorbeeld van een straatlantaarn of een lampje, kan de afgifte van melatonine afremmen, het hormoon dat je slaperig maakt. Een slaapmasker zorgt voor verduistering zonder dat je je hele slaapkamer hoeft aan te passen.
Wat zegt het onderzoek? In een studie uit 2010, uitgevoerd in een gesimuleerde intensive care-omgeving waar licht en geluid de slaap sterk verstoren, onderzocht men veertien gezonde proefpersonen. Met een oogmasker én oordoppen kregen zij meer REM-slaap, werden ze minder vaak half wakker en hadden ze hogere melatoninewaarden. Het is een extreme situatie met een kleine groep, en het onderzoek keek naar de combinatie van beide middelen. De uitkomsten zijn dus niet één-op-één te vertalen naar je eigen slaapkamer. Maar ze laten zien dat licht en geluid meetbaar effect hebben op slaap.
Voor wie? Voor mensen met een lichte slaapkamer, wisselende diensten, veel reizen of vroeg daglicht door de gordijnen. Let op de pasvorm: een masker mag niet op de ogen drukken, zodat je oogleden tijdens de REM-slaap vrij kunnen bewegen. Meer hulp bij het kiezen vind je in het beste slaapmasker kiezen.
Oordoppen: geluid dempen
Wat ze doen. Geluid kan je slaap verstoren, ook als je er niet wakker van wordt. De WHO adviseert in haar richtlijn uit 2018 om nachtgeluid buiten onder bepaalde waarden te houden: voor wegverkeer onder 45 dB Lnight, voor treinen onder 44 dB en voor vliegtuigen onder 40 dB. Wie dicht bij een drukke weg, spoorlijn of luchthaven woont, of een snurkende partner heeft, komt daar niet altijd aan.
Wat zegt het onderzoek? Oordoppen verlagen het geluidsniveau in je oor. Of dat je slaap verbetert, hangt af van hoe lawaaierig je omgeving is. In de hierboven genoemde studie werkten ze samen met een oogmasker.
Voor wie? Voor lichte slapers, mensen met een lawaaierige woonomgeving en partners van snurkers. Kies zachte dopjes van siliconen of schuim die niet in je oor drukken en reinig ze regelmatig. Zorg dat je een wekker, rookmelder of huilende baby nog kunt horen. Een voorbeeld zijn de siliconen oordoppen van PurelyGoods.
Welk hulpmiddel past bij jou?
| Je probleem | Mogelijk hulpmiddel |
| Neus zit ’s nachts dicht | Neusstrips |
| Droge mond of keel bij het opstaan | Zoek eerst de oorzaak. Mondtape alleen als je neus vrij is en geen van de bovenstaande contra-indicaties geldt. Houdt het aan? Ga naar de huisarts. |
| Licht in de slaapkamer of vroeg wakker door daglicht | Slaapmasker |
| Geluid van buiten of van je partner | Oordoppen |
| Snurken zonder duidelijke oorzaak | Eerst huisarts; daarna eventueel combineren. |
Wanneer is een hulpmiddel niet genoeg?
Hulpmiddelen pakken omstandigheden aan, niet de oorzaak. Ga naar je huisarts als je luid snurkt met ademstops, overdag erg moe bent, ’s ochtends met hoofdpijn wakker wordt of al langere tijd slecht slaapt. Dat zijn mogelijke signalen van slaapapneu of een andere slaapstoornis, en die vragen om iets anders dan een pleister of masker.
Tot slot
Er is geen wondermiddel voor slaap. Wel kunnen kleine aanpassingen in je slaapomgeving verschil maken. Kijk eerst wat jouw slaap verstoort, kies dan het hulpmiddel dat daarbij past en geef het een paar weken de tijd. Merk je geen verbetering? Dan weet je in ieder geval dat de oorzaak elders ligt.
Dit artikel is tot stand gekomen in samenwerking met PurelyGoods, in opdracht en tegen vergoeding. De informatie is algemeen en vervangt geen medisch advies. Twijfel je over je gezondheid of over slaapapneu? Neem dan contact op met je huisarts.
Bronnen
- Systematische review naar mondtape bij mondademhaling, slaapgebonden ademhalingsproblemen en slaapapneu (10 studies), PLOS ONE, 2025. pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC12094774
- Hu et al., 2010, Critical Care: effecten van oordoppen en oogmaskers op slaap, melatonine en cortisol in een gesimuleerde intensive care-omgeving. pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC2887188
- WHO Regional Office for Europe, Environmental Noise Guidelines for the European Region, 2018. euro.who.int/en/env-noise-guidelines
- Alotaibi S. et al., Clinical Effectiveness of Nasal Dilators in Sleep-Disordered Breathing: A Systematic Review and Meta-Analysis, Cureus (17 studies, 496 deelnemers). pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC12761343
- Camacho M. et al., Nasal Dilators (Breathe Right Strips and NoZovent) for Snoring and OSA: A Systematic Review and Meta-Analysis, Pulmonary Medicine, 2016. pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC5187471
Wil je meer weten over slaap en hoe je het kan verbeteren? Neem dan contact op met:
Peter Westerink, gecertificeerd slaapcoach – E. Info@slaapbeterengezond.nl of bel T. 06 29527801
